Hart voor passende woningen

Hart voor passende woningen

Passend en betaalbaar wonen voor iedere inwoner

Net als in veel andere gemeenten is de vraag naar woningen in Akersloot, Bakkum, Castricum en Limmen groter dan het aanbod. De woningmarkt is uitdagend, en regelgeving vertraagt vaak de realisatie van nieuwbouw. Lokaal Vitaal kijkt naar kansen en mogelijkheden en zet in op passend en betaalbaar wonen voor al onze inwoners.

Huidige situatie

Begin 2026 staan in het woningbouwprogramma van onze gemeente maar liefst 1.928 nieuwe woningen op de planning – nooit eerder waren dat er zoveel! Het percentage gerealiseerde sociale huurwoningen bedraagt in de huidige bestuursperiode 38%, ook een record. Lokaal Vitaal heeft hier een actieve rol in gespeeld en wil de positieve lijn van woningbouwplannen voortzetten.

Projecten en kansen

In de afgelopen jaren zijn mooie projecten gerealiseerd. Bouwlocaties als Zandzoom (Limmen), Kerklaan, Lamens en Startingerweg (Akersloot), Kaptein Kaas (Bakkum) en de projecten Brakersweg, Santmark, Puikman en Koekoeksbloem in Castricum zijn dankzij de steun van Lokaal Vitaal in gang gezet of al afgerond. Omdat de regels van Natura 2000, Natuur Netwerk Nederland (NNN) en Bijzonder Landschap op veel plaatsen de bouw van woningen beperken, liggen de kansen voor nieuwbouw vooral bij inbreidingslocaties.

Lokaal Vitaal wil gedateerde, energie-intensieve gebouwen vervangen door eigentijdse nieuwbouw met functies die aansluiten bij de behoeften van de buurt. Daarmee stimuleren wij de samenwerking met ontwikkelaars die bereid zijn om binnen de vastgestelde kaders te investeren in de Maranathakerk, het Kooiplein en de transformatie van het gedateerde bedrijventerrein aan de Stetweg/Schulpstet in Bakkum naar een nieuwe wijk met honderden woningen.

Bij winkelcentrum Geesterduin benutten we de kansen om rondom het winkelcentrum meer dan 200 woningen toe te voegen. Op de huidige locaties van zwembad De Witte Brug en sporthal De Bloemen kunnen nieuwe woningen worden gebouwd zodra de nieuwe sportaccommodatie op Noord-End, waar Lokaal Vitaal zo voor pleit, is opgeleverd. Ook is woningbouw mogelijk bij Berg en Bal als er een plek wordt gevonden voor TV Castricum.

In Limmen kan de woningbouw in Zandzoom uitbreiden zodra de nieuwe aansluiting op de A9 tot stand is gekomen. Het Rijk heeft hier recent extra geld voor beschikbaar gesteld. Lokaal Vitaal zet zich in om deze aansluiting daadwerkelijk te realiseren, zodat er weer woningen bij kunnen komen. In Akersloot liggen kansen bij Zuid III, de ontwikkeling van woonboten en recreatiearken bij het Alkmaardermeer en mogelijke bebouwing van de tennisbanen als deze naar sportpark Cloppenburgh verhuizen.

Diversiteit en doorstroming

De woningvoorraad moet divers zijn, passend bij verschillende leeftijden en gezinssituaties. Starters, gezinnen die groter willen wonen en senioren die kleiner of gelijkvloers willen wonen, hebben elk een andere woonbehoefte. Doorstroming is essentieel: één nieuwbouwwoning kan 2 tot 5 vervolg verhuizingen in gang zetten. Lokaal Vitaal zet daarom vooral in op woningen voor:

• Starters;
• Ouders met kinderen (gezinnen);
• Senioren die kleiner of gelijkvloers willen wonen.

Starters en betaalbaar wonen

Lokaal Vitaal wil fors inzetten op koopwoningen voor starters in het segment van € 190.000 tot € 305.000 (prijspeil 2026). Startersleningen en een doelstelling van 25% sociale koop in nieuwbouwprojecten helpen jonge inwoners een eigen huis te kopen, zodat zij niet langer gedwongen bij hun ouders blijven wonen, dure huurwoningen moeten huren of de gemeente moeten verlaten. Door af te lossen en te profiteren van waardestijging bouwen ze aan hun eigen toekomst.

In het verleden heeft het inzetten op aantrekkelijk geprijsde koopwoningen in Castricum inwoners geholpen om hun eerste huis te kopen. Samen met Stichting Eigen Woningbezit Castricum in de jaren ’80 de wijk Albertshoeve gebouwd met premie A- en premie C-woningen en recenter werd Villa Rotonda gerealiseerd. Lokaal Vitaal zet in op een volgende ronde koopwoningen voor starters.

Woningen voor senioren

Ongeveer de helft van de senioren wil verhuizen als er een geschikte, kleinere of gelijkvloerse woning beschikbaar is. Dit biedt comfort, lagere woonlasten en zelfstandigheid, en stimuleert doorstroming. Lokaal Vitaal zet in op 13% van de nieuwbouw voor senioren en onderzoekt mogelijkheden voor senioren hofjes. Ook hebben wij veel aandacht voor het middensegment, vinden wij de samenwerking met partners als Viva Zorggroep van groot belang en willen wij ruimhartig medewerking verlenen aan verzoeken tot zorg- en mantelwoningen op eigen terrein.

Lokale binding

Om de doorstroming te bevorderen wil Lokaal Vitaal in de eerste plaats woningen bouwen voor mensen die al in onze gemeente wonen. Daar willen wij de volgende instrumenten voor inzetten:

• Zelfbewoningsplicht: woningen alleen voor kopers die er zelf gaan wonen
• Anti-speculatiebeding: woning mag een aantal jaren niet met winst worden verkocht
• Een starterslening met garantie van onze gemeente helpt lokale starters om een woning te kopen. Lokaal Vitaal wil de totaal beschikbare subsidie voor starters verhogen, waardoor meer jongeren daarvoor in aanmerking komen
• Doelgroepenbeleid en lokale binding voor vitale beroepen waar juridisch mogelijk.

Beperkingen door regelgeving

Veel goede plannen worden vertraagd of onmogelijk gemaakt door landelijke en gemeentelijke regels op het gebied van verkeer, stikstof en natuur. Lokaal Vitaal wil de stapeling van regels op gemeentelijk niveau verminderen en inspiratie halen uit het rapport STOER, dat voorstelt om 150 regels te vereenvoudigen of schrappen om woningbouw sneller en goedkoper te maken.

Concrete maatregelen op gemeentelijk niveau
• Binnen de bebouwde kom bouwen en straatjes toevoegen;
• Bouwtechnische eisen vereenvoudigen;
• Woningbouw combineren met bedrijven of kantoorpanden;
• Optoppen of verlengen van bestaande gebouwen;
• Slimmer gebruik van doelloze vierkante meters;
• Soepel omgaan met de bouwhoogte zonder hinder voor omwonenden;
• Optimaliseren van bezwaarprocedures en vergunningverlening;
• Bestaande woningen splitsen;
• Aanleunwoningen, kleiner bouwen, wonen boven winkels.

Door deze aanpak kan de tijd van planvorming van zeven jaar teruggebracht worden naar ongeveer 3,5 jaar en de bezwaartermijnen met twee jaar verkort, met behoud van de belangen van omwonenden. Bovendien draagt dit bij aan een kostenbesparing tot € 30.000 per woning.

Wij kiezen ook voor een ‘straatje erbij’: een relatief nieuw instrument dat inzet op kleinschalig bouwen als uitbreiding van bestaande wijken. Het is een ruimtelijke strategie en beleidsuitgangspunt dat recent ook in het regeringsbeleid is opgenomen.

Huurwoningen

Om doorstroming te bevorderen zet Lokaal Vitaal in op toename van het aantal huurwoningen waar senioren graag willen wonen, zoals in het middensegment.

Voor inwoners voor wie een (goedkope) koopwoning ook met hulp van ouders, de gemeente of Nationale Hypotheek Garantie (NHG) onbereikbaar is, hebben wij passende sociale huurwoningen nodig. Het vergroten van het aandeel van dit type woningen, in de mix van het totaal aantal (nieuwbouw) woningen, is een uitdaging. Dat geldt bijvoorbeeld voor het matchen van vraag naar en aanbod van bestaande sociale huurwoningen. Vaak is er behoefte aan kleine wooneenheden (40% van de huishoudens zijn 1-persoons huishoudens), terwijl het aanbod vooral bestaat tot een beperkt aantal eengezinswoningen.

Nu het niet is gelukt andere corporaties te contracteren is onze gemeente voor het realiseren van nieuwe sociale huurwoningen vooral aangewezen op Kennemer Wonen. Deze corporatie is actief in meerdere gemeenten en beschikt over middelen die helaas ontoereikend zijn om aan alle ambities te voldoen. En ontwikkelaars in de particuliere sector hebben over het algemeen alleen interesse voor sociale huurwoningen als de business case interessant genoeg voor hen is.

Voor een deel helpt de realisatie van wooncomplexen voor meerdere doelgroepen, zoals Wonen bij Cas (Berg & Bal). Dat biedt starters die (nog) niet kunnen kopen, spoedzoekers en statushouders een tijdelijke oplossing. Lokaal Vitaal vindt dat deze woningen, net als in Berg & Bal, een adequate kwaliteit moeten bieden en dat er in onze gemeente meerdere van deze complexen nodig zijn.

Vanwege de ruimtelijke druk, in combinatie met diverse beschermingsregimes – waaronder beperkingen vanwege stikstof – samen met de cumulatieve opgave voor de huisvesting van statushouders en Oekraïense vluchtelingen, zien wij in de gemeente geen mogelijkheden om opvang voor asielzoekers in de vorm van een AZC te realiseren.

Lokaal Vitaal zet zich in voor een gemeente waar iedere inwoner een passende woning kan vinden:
betaalbaar, passend bij leeftijden en gezinssituatie, en met oog voor doorstroming en lokale binding!